Takip Edin
gazetem

Yaşam Öyküleri

Önder Tekeli

Yayınlanma tarihi

-

Rusya’daki başarıları ile göğsümüzü kabartan üst düzey yöneticilerimizden birisi de Hayat Kimya BDT Genel Koordinatörü M. Önder Tekeli. Önder Tekeli 90’lı yılların başından bu yana içinde bulunduğu Rusya pazarında firmasını başarıdan başarıya koşturuyor.

Önder Tekeli ilk, orta ve lise ve üniversite eğitimini aynı zamanda doğduğu şehir de olan Ankara’da tamamlamış. Ankara Üniversitesi Siyasal Bilimler Fakültesi İktisat bölümünü bitirdikten sonra ASELSAN’da ihracat bölümünde iş yaşamına atılır. İhracat bölümünde olmasına rağmen beklentilerinin karşılanmadığını çok durağan bir görev durağan görevde olduğunu görmesi üzerine bir yıl sonra buradan ayrılır. O dönemki Rusya’nın cazibesine de kapılarak dayısının desteği ile Rusya’ya gelir. Tekeli, “Rusya’ya ilk adım atan çoğu kişi gibi buraya ilk geldiğim zaman 6 ay kalıp giderim diye düşünmüştüm ama öyle olmadı” diyor. Rusya pazarını tanımaya ilk olarak TEKFEN firmasında dış ticaret temsilci yardımcısı olarak başlar. Ardından yurda dönerek vatani görevimi tamamlaması sonrası bu kez Profilo Holding ile çalışmaya başlar. Profilo’nun o dönem Azerbaycan’da yeni yapılanma kararı alması üzerine bu kez bu görevi gerçekleştirmek için Bakû’de görevlendirilir. Tam da sistemin oturtulması döneminde Azerbaycan’da darbe olması ve Profilo’nun faaliyetlerini durdurma kararı alması ardından bu kez Çukurova firması ile 1995’te tekrar Rusya’ya döner. Çukurova ile geçen bir yılın ardından Rusya’da yeni bir oluşuma karar veren Hayat Kimya ile yolu kesişir Önder Tekeli’nin. “O dönem Hayat Kimya ile amacımız Rusya’da bir fabrika kurmaktı. Arazi aramaya başlamışken bir takım problemler yaşayınca Hayat Kimya yatırım projesini erteledi. Tam da o dönem Demirbank Rusya pazarına girmek istiyordu ve kendileri için bunu organize edecek birini arıyordu. Başvurumun kabul edilmesi ardından bu kez Demirbank ile yola çıkıp 1997 yılında bu yapılanmayı gerçekleştirdik ve Demirbank’ın Rusya temsilciliğini kurduk. Meşhur 98 krizinde zarar almazsak ta bu durum Türkiye’deki yöneticilerinin canını sıktı ve burada perspektif görmediklerinden çekilme kararı aldılar. 1999’da buradaki temsilciliği kapatma kararımızın hemen sonrası daha önce birlikte yol aldığımız Hayat Kimya’nın askıya aldığı faaliyetlerini benimle birlikte tekrar hayata geçirmek istediğini iletmesi üzerine tekrar Hayat Kimya ile çalışmaya başladım ve o günden bu yana da Hayat Kimya BDT Genel Koordinatörlüğünü yapıyorum” şeklinde özetliyor Rusya’daki iş hayatını.

Önder Tekeli aynı zamanda Rusya’da bulunan ve Türk-Rus işbirliğine katkıda bulunan bazı kurum ve kuruluşlarda aktif görev aldığını belirtiyor. “Biz Türkler burada hayatımızı kolaylaştıracak etkinliklerde gönüllü olarak yer almak zorundayız. Rusya bizim komşumuz ve sadece ticareti düşünmememiz gerekir. Karşılıklı dostluk içinde çalışmamız gerekir.” diyor.

Rusya’ya gelecek veya gelmek isteyen yatırımcı ve iş adamlarına da gözlemlerini aktarmak isteyen Tekeli şöyle diyor: ” Bir defa buraya gelecek olan kişi burayı son şans olarak düşünmemesi gerekir. Kendi ülkemde dikiş tutturamadım bari Rusya’da şansımı deneyeyim zihniyetiyle gelen herkes parasını kaybedip gidecektir. Çünkü Rusya artık eskisi gibi fırsatlar ülkesi değil. Burada ticari şartlar daha ağır. Kendi ülkende rekabet ettiğin kesim ile buradaki rekabet edeceğiniz rakipleriniz aynı değil. Burada bir defa dünyanın her ülkesinden sizin rakipleriniz mevcut. Rekabet şartları çok zor. Buraya rekabet edebileceğine inanan firmalar gelsin.”

 

Facebook Yorumlar

Yaşam Öyküleri

Levent Endam

Yayınlanma tarihi

-

Bu haftaki konuğumuz Portal Grup Yönetim Kurulu Başkanı Levent Endam.

Endam, memur bir ailenin çocuğu olduğu için küçük yaşlarda birçok vilayet gezmek zorunda kalmış. Ta ki ailesi Ankara’ya yerleşmeye karar verinceye kadar. Endam burada ilk orta ve lise eğitimini tamamlayıp yine Ankara ODTÜ inşaat bölümünü bitirmiş. Endam, ” Çocukluk yıllarımdan beri kendi paramı kendim kazanma hevesinde idim. Hatta lise son sınıfta tutulan yıllıkta bile otuz yaşına gelmeden bir milyon dolarım olacak diye yazmıştım ve tam otuzunda da oldu. İş hayatım lise yıllarında Mankenlik ajansında profesyonel mankenlik yaparak başladı. Paralelinde futbol oynuyordum. Yine yaz aylarında tatil bölgelerinde çalışırdım. O aralar dünyanın birçok yerine seyahat etme fırsatı buldum. Yurt dışından arkadaşlarım oluyordu onlar gelip benim evimde kalırlardı ben onlara misafirliğe giderdim böyle dünyanın birçok ülkesini gezdim. Bu yaşamı üniversitenin son yıllarına kadarda devam ettirdim fakat bu hayatın bana arzuladığım getiriyi sağlayamayacağını gördüm. İnşaat mühendisi idim ve alanım ile ilgili Amerika’da eğitimimi sürdürmeyi planlıyordum. Amerika’da okumak pahalı olduğundan paramı kazanmak için 1992’de Rusya’ya geldim. Gama ile geldiğim Sibirya’da bir yıl kaldım. Sonra Suma firmasına geçip onlar ile Türkmenistan’a geçtim. Orada iki yıl kaldıktan sonra şirket Rusya’ya açılma kararı verdi ve beni de Moskova’da büro kurmak için görevlendirdi. Ben tekrar geldiğim Moskova’da büro kurup burada Suma firmasının yapılanmasını sağladım. Kısa sürede bu firma için yaptığım büyük anlaşmalara rağmen beklediğim değeri göremeyince ayrıldım kendi işimi kurdum.1996’da inşaat malzemeleri getirip satmaya başladım. Ufak ufak işimiz ilerlerken bir Rus iş adamının evinin işini aldım. Onu yapıp bitirmek bize bir miktar para kazandırmıştı ve o arada 1998 krizini yaşadım. Fakat Kriz bizi etkilemedi aksine faydası bile oldu. Çünkü yaptığımız anlaşma dolar üzerinden idi ve o gün ödememizi almıştık. O yıl durgunlukla geçti. Yabancı firmalar Rusya’dan çekilmeye başlamıştı. Bende arayış içerisinde idim. acaba neler yapabilirim diye. O aralar finans işleri ile ilgilenmeye başladım ve işler iyi gitmeye başladı ve birden büyümeye başladık. Onun üzerine Portal firmasını 2001’de kurduk. Hem finans işleri hem de inşaat malzemeleri getirip satıyorduk. O anlamda lojistik işleri de yapmaya başladık. 2005 yılından bu yana da Gazprom’dan ham petrol alıp işleyerek satmaya başladık. Bu aralarda çimento işi ile işimizi çeşitlendirdik” diyor.

Rus halkını 1992’den beri tanıdığını ve onlara çok saygı duyduğunu belirten Endam, “Biz işin güzelliğinde iken onlar işlevselliğindeler. Yaptıkları her şey uzun ömürlü ve amaca uygun” diyor.

Başarının, Rusya’ya girmeden iyice araştırmaktan geçtiğini ve önceki tecrübelerden mutlaka faydalanılması gerektiğini Vurgulayan Endam, “Ben daha iyisini bilirim deyip kafanıza estiği gibi hareket edemezsiniz. Rusya’nın başka bir yerde göremeyeceğiniz iş yapma kuralları var. Bu kuralları da kıyaslayamaz ve başka bir yerdeki kuralları da buraya uyarlayamazsınız. Mutlaka buradaki kurallar doğrultusunda hareket etmelisiniz. Rus insanına ne kadar dürüst yaklaşırsanız onlarda o kadar size karşılığını verirler” diye özetliyor.

Facebook Yorumlar
Devamını oku

Yaşam Öyküleri

Murat Esmer

Yayınlanma tarihi

-

Gazetem’in nasıl başardılar köşesinin bu haftaki konuğu DYO Boyaları Rusya Genel Müdürü Murat Esmer.

Babasının müteahhitlik işleri ile uğraşmasından dolayı merak salarak inşaat fakültesini okuyan Esmer, üniversite bitiminde de iş hayatına yine inşaat alanında adım atmış.

Esmer’in yurt dışına olan merakı ve öğrenme aşkı, henüz öğrenci iken onu önce İtalya’da sonrada Suudi Arabistan’a staj yapmak için gitmesine sebep olmuş. 1991 yılında mezuniyetini aldıktan sonra da soluğu bir başka ülke Rusya’da almış. Esmer Rusya’ya geliş hikâyesini şöyle anlatıyor:
“Babama ve işine çok saygı duyuyordum. O yüzden onun uğraş alanını tercih ettim. Fakat üniversiteyi bitirince bir takım kuşak çatışması yaşadık ve ben kendi başıma bir şeyler yapmak istedim. Henüz öğrenciyken yaşadığım yurt dışı deneyimim bana mutlaka dışarıda çalışmam gerektiğini öğütlüyordu. Ne tekim de öyle oldu ve daha önce staj yaptığım Suudi Arabistan’a gitmek için GAMA şirketine müracaat ettim.

“Arabistan’a gitmeye hazırlanırken Savaş çıktı, rotayı Rusya’ya çevirdim”
Körfez Savaşı ile birlikte işçi gönderimleri durduruldu. Sonrasında Rusya’da iş yapmak için kurulan MİR  adında bir konsorsiyum olduğunu ve Rusya’ya işçi götürdüğünü duydum. Zaman kaybetmeden başvurumu yaptım. Çok iyi hatırlıyorum Pazartesi günü başvurum olmuştu, Salı günü pasaportumu istediler ve Perşembe günü Rusya’ya hareket ettik. Batum üzerinden otobüsle Krasnodar şehrine geldim. Krasnodar eyaletine bağlı Tuapse şehrinde konsorsiyumun yaptığı otel işinde başlangıcından sonuna kadar değişik kademelerinde bulundum. O sıralar Rusya’da da bir takım siyasal kıpırdanmalar vardı. İlk geldiğimde Rusya’yı yöneten Gorbachev rejim ile birlikte değişti ve başa Yeltsin geçti. Bu değişiklikte birçok sıkıntılar yaşandı ama pekte fazla sokağa yansıdı denilemez. En azından Krasnodar’dan gözüktüğü kadar. Biz sadece işimizi yapıyorduk dışarısı ile pek fazla alakamız yoktu. Ama o dönem yaşandığı sıralarda işverenler paraları ödemede bir dönem sıkıntı yaşadılar.1995 yılına kadar MİR konsorsiyumunda çalıştım fakat o dönem konsorsiyum çatlaklar verip katılan firmalar kendi başına işler almaya başlayınca dağılması kaçınılmaz oldu. Bende konsorsiyumu oluşturan firmalardan ENTES ile yoluma devam ettim. 1998 yılına kadar bu firmada çeşitli işler yaptım. O dönem DYO’dan bana Rusya genel müdür yardımcılığı teklifi gelmişti. Fakat Moskova merkezli olduğu için sıcak bakmamıştım. Çünkü Krasnodar da evlenmiş ve orada yerleşik hayata geçmiştim. Onlara ancak Krasnodar’da bir oluşum düşünürseler çalışabileceğimi ilettim. Yöneticilerde düşündükten sonra Krasnodar’da da bir bölge açıp beni de müdür olarak atadılar. Meşhur 98 krizi öncesi idi. Zaten depomuzu açıp işe daha yeni başlamıştık ki kriz patlak verdi ve işler durdu. 1998 sonunda Moskova’daki genel müdür ayrılınca da bu işi de bana verdiler fakat ben yine ancak Krasnodar’dan yönetirsem kabul ederim dedim, firma sahipleri de kabul etti. Geçici olarak Rusya genel müdürlüğünü verdiler ama 10 yıldır bu işi yürütüyorum. Şirketin başına geçtiğimde yaklaşık 3 milyon dolar bir batık ile karşı karşıyaydım. 2007 yılına kadar bu batığı kapatmakla geçirdik. Hiçbir destek almadan tek başımıza bu batığı kapatıp kara geçirdik ve şuanda da işleyişi oturmuş çarkları güvenle dönen bir kuruluş olmuş durumdayız. Krasnodar’da Matbaa mürekkeplerinde Flexo boyaları üretmeye başladık ve pazarda büyümeye devam ediyoruz.”

“Ruslar batılı gibi gözükseler de doğuya daha yakınlar”
Ruslarla kültürlerimizin farklı olmasına karşın bir birimize benzer yanlarımızın çok olduğunu söyleyen Esmer, Rusların batılı gibi gözüktüğünü ancak doğuya daha yakın olduklarını gözlemlediğini belirtiyor.

Rusya’ya yeni gelenler ve uzun süredir burada olanların bakış açısının çok değişik olduğunu belirten Esmer, “Türkiye’den Rusya’ya bakanlar, ‘Oraya ne satabilirim. Oraya nasıl kapak atabilirim’ diye düşünüyor, 5 yıldır burada olanlar, ‘Rusya’yı çok iyi tanıyorum’, 10 yıldır burada olanlar, ‘Burada iş yapılır. Ancak kendi kuralları var onlara göre iş yapılır’, 15 yıldır burada olanlar ise, ‘Ne mutlu ki Rusları tanımaya başladım’ diye düşünüyorlar” diyor.

Rusya’da iş yapmak isteyenlere, ilk tavsiyesinin Rus gibi düşünüp, Türk gibi çevik hareket etmeleri diyen Esmer başarının yolunu şöyle çiziyor:
“İlk başta kendi firmanızı kurun. Batsanız da çıksanız da bu kendi firmanızla olsun. Yaptığınız veya yapacağınız iş ne olursa olsun konun uzmanı Ruslar ile çalışın. Bir ürünü satacaksanız ve alıcısı Rus ise sanırım onu en iyi ikna edecek olan yine kendi milletinden biri olacaktır. Bu ülkede uzun soluklu düşünüp yatırım yapmak gerekiyor. Her şeyden önemlisi ise uyum sağlanması gerekiyor.”

Facebook Yorumlar
Devamını oku

Yaşam Öyküleri

İsa Tosun

Yayınlanma tarihi

-

İsa Tosun, Türkiye’de bankacılık ile başladığı kariyerini Moskova’daki başarılı ticari yaşamı ile devam ettiriyor. Ailesinin Almanya’da, kendisinin ise dedesinin yanında geçirdiği çocukluk günleri ardından 1991 yılında Marmara Üniversitesi’nin İngilizce eğitim veren Uluslararası İlişkiler Bölümünden mezun olmuş. Ardından Ziraat Bankasının açtığı bir sınavı kazanarak bir yıl kadar Bankacılık ve sigorta üzerine eğitim alıp, yine bir yıl kadar Ziraat Bankasında dış ilişkiler müdürlüğünde uzman olarak çalışmış.

Tosun; “Ziraat Bankasındaki konumumun çok iyi olmasına rağmen yaklaşık bir yıl sonra buradan ayrılıp Rusya’ya gelmek istedim. Yöneticilerim bir gençlik macerasına kapıldım zannedip beni engellemeye çalışsalar da ben kararlıydım. ‘Dilekçeni işleme koymuyoruz, git bak, kendin karar verip geri gelecek, dilekçeni yırtacaksın’ dediler ama öyle olmadı. Beni buraya çeken düşünce üniversite yıllarında abonesi olduğum bir kaç derginin Rusya’nın fırsatlar ülkesi olduğunu vurgulamasıydı. Aldığım eğitimden de biliyordum ki serbest ekonomiye geçen ülkeler mutlaka inanılmaz şartlar sunarlardı. Rusya’da ilk Maykop kentine geldim. Rusça öğrenip 6 ay sonra kendi şirketimi kurdum. Rusya’dan Türkiye’ye boya ve cilada kullanılan kimyasal hammadde ihraç ediyordum. Sonraki yıllarda gerek Türkiye’nin Gümrük Birliğine girmesi gerekse de Rusya’daki hammadde fiyatlarının dünyayı yakalaması kar oranlarını düşürünce 1995 yılında Moskova’ya gelerek bir Belçika firmasının Rusya distribütörlüğünü alıp inşaat ekipmanları konusunda çalışmaya başladık. Ardından inşaat sektörüne ve demontaj alanına da giriş yaptık. Ama Rusya’da kazanmanın yolunun üretimden geçtiğini düşündüğümden burada üretime geçmek istiyordum. Boya üretimi için yer ararken bir devlet ihalesinde 15 bin metrekare bir alanın ihalesine girdik ve kazandık. Ruble ile ödeme yapmamız gerekiyordu bizde ise dolar vardı. İhaleyi almamızın ertesi kriz patladı ve dolar hızla değer kazandı. Bize gülen bu şansla zaten alacağımız fabrikayı 5’te 1 fiyata almış olduk. O dönem herkes bizi ‘ortalık toz duman, neden paranızı yatırıyorsunuz, daha ne olacağı beli değil’ şeklinde çok uyarsa da dinlememekle ne kadar haklı olduğumuzu gördük. Ardından 2000 yılında üretim için çalışmalar yaparken yapacağımız boyayı koyacak teneke kutu olmadığını gördük. Bu bizi teneke kutu yapmaya itti. Ve üretime başladık. Piyasada çok büyük bir açığı doldurduk. Ürünlerimiz yok sattı. Kimya işi rafa kalktı ve kutu üretimi devam etti. Hala da devam ediyor. 2003 yılından bu yana da inşaat yapım işinde de varız.”

Rusya ve Rus halkı hakkındaki düşüncelerini ise şöyle özetliyor İsa Tosun: “Rus insanı çok eğitimli. Bu durum insanların bireysel yaşamına da yansıyor. Politik, dini bir sloganı kabul ettiremezsiniz. Bazı konularda çok hızlı da organize olabiliyorlar. Söz konusu ülke olduğu zaman biz ve diğerleri oluyor. Burada başarıyı yakalamak istiyorsanız Ruslar için değerli olan “Biz” grubuna dâhil olmalısınız.”

 

Facebook Yorumlar
Devamını oku

Çok Okunanlar