Dünyada ücretsiz olarak halka sağlık hizmetini veren ilk ülke olması adına S.S.C.B.bu konuda teknoloji birikimi ve deneyimli sağlık tecrübesine sahipti. Günümüzde ise Rusya teknolojik açıdan zamanla geriledi. Sağlık sektöründe çalışan tecrübeli personellerin ise sayısı gün geçtikçe azaldı.Prestroyka (değişim) ile 90’lı yıllardan itibaren sağlık hizmetleri kapsam ve kalitesi erozyona uğrayarak günümüze taşındı. Rusya %100 “halka ücretsiz sağlık hizmeti ve tedavisinden” kopmamakla birlikte doktorların özel muayenehanesi olmadan nerdeyse hastane içinde özel hizmet verme noktasına da geldi.
Rusya Federasyonu sağlık bütçesi rakamı artmasına rağmen 2000’li yıllara nazaran 2008 yılında ücretsiz olarak hizmet veren %36 oranında hastane kapatıldı.Hastanelerdeki yatak sayısı da %9 azaldı.
Önce sağlık felsefesiRusya’da 1990 yıllarda reform adı altında merkezi sağlık sisteminden “kommerchiski = özel = paralı ” sağlık hizmetine geçilmeye başlandı. 20 yıl öncesinde hastaneye gelen her insana “önce sağlık” felsefesi zamanla kendini “parayı gişeye öde, sonra doktora” görün zihniyetine devretti. Sağlık sisteminde döner sermaye sistemine geçilmesiyle sağlık personeli döner sermayeden para almaya başladı. Döner sermaye sistemine geçilmesiyle birlikte sağlık sektöründe çalışanların maaşlarında iyileşmeler yaşandı.
DMS’ler sağlık sektöründe yerini aldı
Hastaların tedavi edilmesi OMS (Devlet Sağlık Sigortası) adı altında ücretsiz ve sosyal devlet anlayışı altında devam ederken, DMS adıyla özel sağlık sigortaları sağlık hizmetine destek verecek finansal yapı olarak sektör de yerini zamanla aldı. Yanlız her başlangıç da olduğu gibi burada da karmaşa ve paradokslar mevcudiyetini devam ettirdi. Bunun en çarpıcı örneği kişinin hastalığının tedavisinde öncelikle: DMS’nin sunduğu hizmetler kapsamında olup olmaması için komisyondan geçerek, tedavisi güç ve uzun probleminin olmadığının ispatlanmış olması gerekliliği ile birlikte 3 ayı bulan prim ödeme kontrollerinin yapılması gereklilikleri var.
46 milyar ruble prim
2005 yılında 46 milyar ruble özel sağlık sigorta parası müşteriden toplanmasına rağmen ,DMS yani özel sağlık primini ödeyip hizmetten yararlanmak isteyenlerin komisyonlara gönderilip sadece 35 milyar ruble yardım alabilmesi göstermektedir ki bu destek sektörünün aslında prim ödeyene kaliteli sağlık ve tedavi sunması bir kenara koyup komisyonlar ve diğer eziyetler ile hastaların tedavi isteğini azaltarak hukusal davalara dahi neden olmuştur.
Rusya’da özel sağlık sigorta sisteminden çıkarılması gereken sonuç ise: Sektör 2000’li yıllarda başladı ama 2005 yılı sonuçlarına göre “yüksek prim” ve “düşük kaliteli hizmet” ile birlikte “tedavi ettirmekten uzak” anlayış içinde devam etti. Bu sektörde sadece 4 firma hizmet veriyor olup Avrupa ve Türkiye’ye nazaran çok daha azdır. Ve bu konuda Rusya özel sağlık sektörünün öğrenmesi ve öğretilmesi gereken önemli aktiviteler ve hizmet şekli ile kapsam genişliği mevcuttur.
Moskova’da toplam 223 poliklinik varRusya 2004 yılında sağlık hizmetleri için 29 milyar dolar, 2006 yılında 38 milyar dolar ayırdı. Sadece Moskova’da devlete bağlı çalışan poliklinik sayısı 223, çocuklar için 176 adet olup, devlet diş hastaneleri ise sadece 43 adettir. Rusya Federasyonu sağlık bütçesi rakamı artmasına rağmen 2000’li yıllara nazaran 2008 yılında ücretsiz olarak hizmet veren %36 oranında (3900 adet) hastane kapatıldı. Hastanelerdeki yatak sayısı da %9 ( 150 bin adet ) azaldı. Buradan çıkarılması gereken sonuç nedir? Devletin sırtında ciddi olarak yük getiren ücretsiz sağlık hizmeti veren kuruluşları sırtından indirip kendi başlarına hareket etmelerini istenmektedir. Ama sağlık sigortası konusundaki başarısızlıkla sonuçlanan reform hareketi, parayı ödeyenin tedavisini yaptırabileceği seviyeye getirmektedir.
Bütçenin % 5’i sağlık hizmetine ayrılmalı
Dünya Sağlık Örgütü’nün kurallarına göre devlet bütçesinin %5’nin sağlık hizmetlerine ayrılması gerekir. Buna rağmen 2008 Rusya Federasyonu sağlık bütçesinin payı toplam bütçe içerisinde %3 olup 850 milyar rubledir.
Devlet kadrolarında çalışan doktorların yıllık geliri : 6000 usd , hemşirelerinki ise 3500 usd civarında olduğu devletin hastanesinde çalışan bu personelin hastalardan “harçlık” almadan hayatlarını idame ettirmeleri de mümkün olmadığını da kabul etmek gerekiyor.
Görüldüğü üzere sağlık konusu Rusya’da ciddi bir sorun teşkil etmektedir. Devletin sağlık hizmetlerine destek olması gereken özel sağlık kuruluşları sadece poliklinik adı altında fahiş fiyatlar ile çalıştırılmakta, özel hastaneler ise sadece Moskova’da değil bütün Rusya’da bir elin 5 parmağından az olması bu sektörün kaliteli hizmete aç olduğunu göstermektedir. Diğer yandan sağlık personelinin yıllık gelirlerine bakıldığında da 6-7 üniversite öğreniminden sonra bu seviyelerde olması ciddi sıkıntı yaratmaktadır.
2020 yılı için Rusya Federasyonu’nun sağlıkta hedefi nedir ?
Devlet sağlık sigortası ve özel sağlık sigortasının yeni kapsamlarının hazırlanması,
Yeni ekipmanların 35 milyar dolarlık harcama ile teknolojiyi yakalayacak hale getirilmesi,
Doktor ve diğer sağlık personelinin eğitim ve öğretimlerine 26 milyar dolarlık ek yardım,
Maaşlardan kesilen sağlık sigorta vergisinin %3’den %5’e çıkartılması ,
Bütçedeki %3 sağlık harcamasının % 5,1’e çıkartılarak uluslararası sağlık örgütünün sağlık politika desteğinden faydalanılması,
Evlere ücretsiz gönderilen ambulans hizmetlerinin kalitesinin arttırılması,
Özel hastane açılması konusunda yerel yönetimlere destek ve yön verilmesi gerekir. |
