Yaşanan ekonomik kriz, hiç kuşkusuz en çok inşaat ve yan sektörlerini etkiledi.Bununla birlikte ekonomiye sıcak paranın akması konusunda devlet eli ile çabalar sürmeye devam ediyor. Bu çabaların içerisinde inşaat sektörüne devletin eski yapıların rekonstrüksiyonu ve cephelerin yenilenmesi başta olmak üzere köprü – yol ve doğal gaz santralleri de mevcuttur. Öyle ki Türk inşaat devinin Perm şehrindeki olası inşaatı kayda değerdir.
Rusyada iş takibi yapanlar da kabul edeceklerdir ki devletten iş alma sırasında hem banka mektup şartlarının ağırlığı hem de bu işi alma sırasında harçlık adı altında ciddi ek masrafların olası kar yüzdesine yakın olması Türk inşaat şirketlerini biraz daha çekimser ve içine kapanık hale getirmesini hızlandırmaktadır.
Moskova ve Oblast Belediyeleri’nin terk edilmiş şehir görüntüsüne neden olan yarım kalan konutların tamamlanması çabalarının devam etmesine rağmen, sıcak paranın bir türlü 4-5 banka dışında piyasaya verilmemesine bağlı olarak, genel ekonomi durgunluğu ,kredi alan yüzbinlerce insanın son 4 ayda işsiz kalmasıyla bir nevi “ipotek” ekonomisinin iflas etmesi ,yatırım aracı görüntüsünü bozmuştur.
Moskova cevresindeki ambarlama lojistik hizmetinin talebe bağlı olarak düşmesi, fransız otomotiv devinin yatırımlarını 4 veya 5 basamakta tamamlama gayretleri ,amerikan sigorta devinin Moskova içerisinde devam etmeyi düşündüğü yüzbin m2yi geçen iş merkezi zinciri kurma hayallerini bir nevi “sündürme” ve piyasadaki durguluğu da alet ederek maksatını aşan teklif değerlendirme çalışma görüntülerine rağmen, St.Petersburg şehrindeki valinin çabaları şehirde durmak üzere olan alışveriş ve iş merkezi inşaatlarını moskova şehrine nazaran biraz daha avantajlı hale getirmeye yetmiştir.
Soçhi’ye gelince, resesyon ve inşaatlardaki yapılanmanın frenlemesine ait açıklama çok daha kolay ve mantıklı... Olimpiyat kisvesi altında vites büyültülmesine rağmen tabiri yerindeyse jiguli kaportası ile 5.viteste son model motorun kullanılması hayatın birtakım gerçeklerini değiştirmiyor. Nedir bu gerçekler ? İnşaat komisyonlarının komisyondan çıkıp başka noktalara varması dahil imzalanan kontratların bir kenara konup %20 leri aşan kontrat indirimlerinin müteahhit firmalar üzerindeki baskısı ve diğer sürprizler !
Moskova ve oblast ile Petersburg şehirleri dışında ise ekonomideki durgunluk 2009 yılının ortalarını bulmadan hızla yayılmış olması da gayet normaldir. Ancak inşaat malzeme fiyatlarının %20 ile %50 arasındaki düşüşleri, inşaat kalitesinin bu 2 şehire nazaran daha az olması nedeniyle biraz daha ılımlı olduğu ilk bakışta düşünülebilir. Yanlız bankaların likiditesindeki yüzde 80’e varan küçülme ,kredilendirmenin %80’in daha üzerinde azalmasına neden olmuştur. Bu mantıkta görülecektir ki, sıcak paranın %60’ından fazlasının döndüğü 6 büyük şehrin dışında resesyonun sertliği daha az hissedilmektedir. Zira sıcak para bu kesimde hiç olmadı,olamadı.
“ Yarınlar daha güzel olacaktır ” devlet organlarının beyanları olmaması, aslında içinde bulunduğumuzun buhranın “yutturulamayacak” kadar zor olduğunun da kanıtıdır.
Londrada yapılmakta olan G-20 zirvesi bilindiği üzere son 50 yılın en önemli buluşması denmesinin altında yatan 1 trilyon usdlık rezerv para usdnin son hamlesidir.
Kurların 36 bandından aşağıya inmesi göstermiştir ki müteahhit firmaların inşaat tekliflerinin bu saaten sonra kumar oynamaya eşdeğer olduğu ve yarın 45 bir hafta sonra 29 seviyesine çekilmesi ihtimali ile “developer”ların bu dengesizlikte yatırım bir kenara ne yapacağını bilmez halde olması paranın yastık altında kalmasına neden olmaktadır.
Rus inşaat firmalarının bu krizden daha sağlam çıkmasını gerektirecek pek çok nedeninin olduğunu unutmadan, Türk firmalarının altında çalışan taşeronların önümüzdeki 2 yıl içinde o rus firmalarının altında taşeron olarak çalışma ihtimalinin her geçen gün daha da arttığını düşünmekte fayda var. Bunun nedenleri ise oturma izinlerinin zorluğundan tutalım da ,maaş politikası dahil, CRO uygulmasında Türk fırmalarının vurdumduymazlığı ve hepsınden önemlisi artık Rusların inşaat yapmayı Türk firmalarından öğrenmiş olmasıdır.
