Solunum sistemi; burun, ağız, bademcikler, boğaz, ses telleri, geniz, soluk borusu, akciğer içi hava yolları ve akciğer gibi organlardan oluşur. Üst solunum yolları ve alt solunum yolları olarak sınıflara ayrılır. Halk arasında soğuk algınlığı, üşütme diye bilinen nezle, faranjit ve çocuklarda çok sık gördüğümüz tonsillit “Üst Solunum Yolu Hastalıklarındandır”. Üst solunum yolu hastalıklarının nedeni mikropların soluk borusu ve akciğerlerle yerleşmesidir, akciğer içi hava yollarının iltihaplandırmasına “Alt Solunum yolu Enfeksiyonları” denir.
Gelişmekte olan ülkelerdeki çocuklarda en fazla ölüme neden olan hastalıklardan biri akut solunum yolu enfeksiyonlarıdır.Bu ölümlerin üçte ikisi 0-12 aylık, özellikle iki aylıktan küçük bebeklerdir.
Bu sistemin en önemli görevi tüm hücre ve dokular için gerekli oksijen alışverişini sağlamaktır.Solunum sisteminin diğer önemli görevlerinden biri kirli hava ile tenefüs ettiğimiz partikullerin temizlenmesidir.Solumun ve damlacık yoluyla bulaşan hastalıkların kesin sayısını vermek mümkün değil biz bugün bunlardan bir kaçına değineceğiz.
Bunlara geçmeden önce son günlerde salgın halinde görülen grip ve soğuk algınlığına biraz değinmekte fayda vardır. Grip, solunum yollarında meydana gelen, influenza A,B,C virisünün neden olduğu akut viral enfeksiyondur.
Belirtileri nelerdir?
Birden başlayan yüksek ateş, tüm vücutta halsizlik ve kırgınlık,baş agrısı, eklem kas ve kemiklerde ağrı,burun tıkanıklığı veya akıntısı,hapşırma,boğaz ağrısı ve yutkunmada güçlük gibi belirtiler verir. Küçük çocuklarda özellikle dikkat edilmesi gereken önemli husular var, bunlarda solunum yollarının çapı dar olduğu için, solunum yolları enfeksiyona neden olan kimi virusler özelliklede paragrip virisü ödem meydana getirerek solunum yolarını tıkayabilir. Genelde köpek havlaması şeklinde öksürük ve nefes alıp vermede zorlanma olur, işte o zaman çok acil müdahalenin yapılması lazım.
KIZAMIK
Bu akut çocuk enfeksiyonlarının başında gelir tenefüs ve damlacık yoluyla bulaşan kızamık virüsü etkendir.Virüs bulaştıktan sonra kuluçka dönemi 8-12 gün sürer.Klinik belirtileri 3 dönemde ele almak mümkün kuluçka dönemi ve döküntülerin başlamasından önceki döneme prodromal dönem denilmekte,birden ve hızlı yükselen ateş kırgınlık gözlerde kızarıklık ve sulanma, ağız içinde yanağın iç kısmında çıkan farklı formlardaki koplik lekeleri ortaya çıkar bu dönem genelde 2-3 gün sürer daha sonra ateşin yavaşca inmesiyle döküntüler dönemi başlar .Döküntüler baş ve boyun bölgesinden başlayıp giderek aşağıya doğru yayılır.Döküntüler dönemi ortalama 4-5 gün devam eder.
Korunma
Kızamık ömür boyu bağışıklık sağlar bu hastalığı geçiren bir daha geçirmiyor.Çocuklarda aşıların uygulanmasına başlanmasıyla bu hastalığın görülmesindeki oran düşmüş durumda.Aşı ilk yılda genelde aktif olarak ilk 9 ay anne sütündeki antikorlar çocuğu savundugu için bu aşının uygulanmasına gerek yoktur.İlk aşı dozumuzu kızamık-kızamıkcık-kabakulak olarak 12. ayda yapmak gerekir.Aşı yapılmayan çocuklar hasta çocuklarlar karşılaştıkları zaman ilk 72 saatte yapılacak kızamık aşısı koruyuculuk sağlar ,eğer aşı ilk 72 saatte uygulanmadıysa yapılacak işlem ilk 6 günde immunoglobulinin yapılması koruyuculuk sağlama şansını yüksek tutar.
KIZAMIKCIK
Buda kızamık gibi akut çocuk enfeksiyonu grubuna dahildir kimileri buna Alman kızamığı da derler.Bu genelde çocukluk çağında geçirildiğinde ciddi bir komplikasyonla karşılaşılmıyor,lakin yetişkinlerde kimi zaman ciddi problemler meydana gelebiliyor.Özellikle hamile bayanlarda büyük tehlike arz etmektedir,hamilelik ilk dönemlerinde kızamıkcık geçiren anne adaylarına, hamileliğin sonlandırılması önerilmektedir.Bu dediğimiz gibi hamile bayanlarda düşük nedenidir,hamileliğin devamı durumunda çocuk ya ölü doğar yada ciddi organ anomalilariyle doğar. Kuluçka dönemi 14-21 gün sürer ateş, yaygın ağrı, boğaz ağrısı, iştahsızlık ile başlar, kusma sık görülür, 1-2 gün içinde yüzde, kasık ve kolların kıvrım yerlerinde daha belirgin olan parlak kırmızı döküntüler belirir, tüm vücuda yayılır. 1-2 hafta sürebilir, daha sonra deri soyulur. Korunma kızamıkta olduğu gibi aşılanma yöntemiyledir,kızamıkcık aşısı kabakulak ve kızamık aşısı ile kombinedir. |
