2009 yılının başlarında Türk inşaat firmaları 3 önemli cephede mücadelelerini sürdürecekler :
1- Dört milyondan iki milyon altına indirilecek çalışma izinlerinde kota içinde kalma çabaları ve Rus kadrolarının arttırılması ,
2- İhale kazanmak için karlarını minimize edip inşaat kalitesinden ödün verilecek her türlü fırsatın istemeyerek de olsa kullanılma yolunun seçilmek zorunda kalınması ,
3- Ve 2010 yılının Ocak ayında başlayacak olan yeni inşaat kanunun yürürlüğe girmesi ile Rusya inşaat piyasasının da TEKEL leşme harekatından nasibini alması
Bu yazıda 3. maddeye eğilerek Türk inşaat firmalarının hazırlıklı olması gerekenler hakkında bilgilendirmeye çalışacağım : 1990 lı yılların sonunda yürürlükten kaldırılan (aslında halen insanların dilinde dolaşan) GOST standartları , yerini 1992 yılında 593 numaralı inşaat lisansı kanununa göre dizayn, kazı ve kazık, inşaat, elektrik, mekanik, altyapı gibi kategorilere ayıran bir sisteme bırakmış idi. 2005 yılında, “parayla lisans satın alma” dedikoları parlementoya taşınarak bu konuda yeniden düzenlemeye ihitiyaç duyulduğuna kanaat getirilerek uluslararası standartlara uygun bir yapılanma süreci çalısmaları 3 yılı aşkın süredir devam etmiştir.
İşte bu tartışmalar 25.07.2008 tarihinde Rusya devlet başkanının yeni kuralları 148-f3 kanun numarası ile imzalaması ile oyunun yeni kuralları konulmuş oldu. Yeni düzenmenin kısa adı Rus alfabesi ile CPO ( SRO ) dur. Türkçesi ise kendi kendine yeterli organizasyondur. Bu oluşumun veya oluşumların içinde yer almak adeta bir zorunluluk üzerine kurulmuştur. Bu organizasyonlar bugünlerde canlılık kazanmaya başlamıştır.
Kimler CPO organizasyonlarını kurabilirler ?
Kar amacı gütmeyen ticari olmayan kimlikler kurabilirler.
CPO nasıl işler ? CPO izinlerini vererek varlığını sürdürür ,komite kurallarına uygun denetimler yapar. Cezalandırma ve izin iptal hakkı mevcuttur.
CPO izni nasıl başlar ve nasıl devam eder ? İnşaat veya dizayn firması veya jeoloji veya test çalışması yapan firmalar bu izni alabilir.
1- İlgi alanındaki konu hakkında kısa bir firma özgeçmişi dilekçesi ile bu işleme başlar
2- İlgili dilekçede ilgili inşaat aktivitesini anlatarak CPO üyelik iznini talep eder
3- Başvurduğu tarihte elinde bulunan inşaat lisanslarının orjinallerini ekler
4- Firmanın sahip veya sahiplerinin yetki belgeleri ve registrasyon evraklarının kopyaları teslim edilerek
5- O tarihte şirkette çalışan teknik personelin yüksekokul diplomaları sunulur
6- Dizayn firmaları giriş rakamı 150 bin - 500 bin ruble arası ,inşaat firmalarının giriş rakamı 300 bin - 1 milyon ruble arasındadır.
7- Bundan sonra CPO nun üyeliği inceleme süreci başlar.
8- Üyelik aidatı 2009 yılının sonlarına doğru kesinleşecektir.
2009 sonuna kadar İnşaat Lisansı ile faaliyetlerini sürdüren firmalar bu oluşuma sahip olmadan işlerini devam ettirebilirmi ?
HAYIR
CPO izinleri kaç çeşit olarak inşaat piyasasında yer alacak ?
Proje – Jeoloji ve Etüd ve İNŞAAT .... 3 ayrı kategoride sınıflanacaktır.
CPO izni veren firmalar açısından durum nedir ?
CPO izni verecek organizasyonlar devlet bütçeleri ile olması kanunda salık verilmesi ağırlıklıdır. Bu organizasyonların varlıklarını sürdürmesi anlamında Proje ve Test çalışmaları yapanlardan en az 50 kar amaçlı firmanın , inşaat firmalarından ise en az 100 firmanın bu oluşum içinde olması zorunludur. CPO organizasyonunu yapacak olan sistemde web sitesi kullanarak duyuru ve koşulları anlatacak ve katılımcıları tanıtacak olması da aynı şekilde zorunludur. CPO organizasyınları kendilerini de aynı şekilde şeffaf olarak tanıtmak ve bütün evraklarını duyuru ile tanıtmak zorundadır.
Peki yazımın ilk paragrafında belirttiğim zorluklar nelerdir ?
1- Elinde inşaat lisansı olanlar CPO izni olmadan hiçbir inşaat faaliyetinde bulunamayacaktır
2- Her CPO izni firmalar üzerinde ciddi maliyet artışına neden olacaktır.
3- CPO iznini iade ederek yatırılan paranın iade alınması neredeyse mümkün olacaktır.
4- İlgili inşaat firması el değiştirmesi halinde izin iptal edilir yeniden başvuru yapılmak zorundadır.
5- Olası denetimlerde 3 uyarıdan sonra ihlal gerekçesi ile şirketin kapatılması CPO izni veren kuruluşun elindedir.
6- Lokasyon yeri örneğin Moskova dan Novosibirsk bölgesine geçerse 1 ay önceden inşaata ait izin dilekçesini genişletmek zorunda olması zaman ve ek masraftır.
7- CPO larının lokasyon farklılığı tahmin edilemeyecek ek bürokrasiye neden olacaktır.
8- 2009 başlarında bu işlemlere başlamayan ama daha sonraki günlerde CPO iznine sahip olmak zorunda olduğunu anlayan inşaat firmaları çok büyük bedeller ödemek zorunda kalarak hatta 2010 yılının 2.yarısında kapatılma tehlikesini yaşayacaktır.
9- CPO izni iptal edilen firmalar yeniden başvurması halinde veya CPO organizasyonunu değiştirmek isterse bir nevi sabıka olarak ihalelerde hanelerine eksi yazılacak ve ihale kazanma şansı CPO organı eliyle azaltılacaktır.
10- CPO izni verecek olan devlet bütçeli organizasyonlar bürokrasinin ağır işlediği Rusyada yepyeni bir inşaat firması açma şansını azaltacaktır.
Peki bunca zorluğun yanında faydası hiç olmayacakmıdır ?
Güçlü ve sağlam geçmişi başarılar ve milyonlarca m2 biten inşaat yapılarıyla dolu firmalar hareket kolaylığı elde edip ufak adımlarla büyümeyi planlayan veya şu anda orta ölçek ve altında çalışan firmaları kanatları altına alarak bir nevi inşaat grup ortaklıkları ve HOLDINGLEŞMEYE doğru gidecektir.
SONUÇ : Umarız ki piyasada kalmayı ve iş dünyasında büyümek isteyen firmalar bu karmaşada yok olup gitmezler ve yine umarız ki büyük firmalarda bu durumu TEKELLEŞMEYE götürmezler. |
