Planlamada esas olan metraj olup devamında yapılması gerekenler de bu esasın çerçevesinde şekillenir.
Bir diğer önemli nokta ise, proje etüdünün, işe başlanmadan önce çok iyi yapılması gerektiğidir. Proje, paftalar incelenerek bölgelere ayrılmalı ve bu bölgeler de kendi içinde katlara veya mahallere ayrılıp düşünülmelidir. Hatta gerekiyorsa iş takibinin hassasiyeti göz önünde bulundurularak roombook hazırlanmalı ve ilerleme bu şekilde takip edilmelidir.
Dikkat edilmesi gereken bir diğer husus ise, iş programını doğru aktivite seçimleriyle takip etmektir. Örneğin demir ve kalıp malzemelerinin aktivite bazlı takibi şantiye koşullarında zor olduğu için bu kalemlerin sonucu olarak sadece beton dökümleri takip edilebilir. Ancak bu demek değildir ki demir ve kalıp malzemeleri takip edilmeyecektir. Bunların takibi de iyi yapılmalı, gerekli dosyalarda saklanmalı ve istendiğinde hazır edilmelidir. Bu hususta planlamacının görevi, sahada kaç m3 beton döküldüğünü takip etmek değil, dökülen betonu konuyla ilgilenen saha mühendisinden alıp, aldığı bu verileri günlük raporuna yansıtmasıdır.
Öte yandan, günlük ilerleme, soft halde elimizde bulunan autocad dosyaları vasıtasıyla da takip edilmelidir. Günlük gerçekleşen imalatlar ilgili paftalara işlenmeli, kolon, perde ve döşeme bazında gerekli çizimler yapılarak sahanın betonarme bazlı ilerlemesi takip edilmelidir.
İş programı proje için gerekli kaynakların planlanmasına ve kullanımının takibini sağlayacak detay da olmalıdır. Proje müdürünün öngörüleri doğrultusunda gerekli malzeme ve işgücü kaynak atamaları yapılarak şantiyece uygulanabilir bir formatta hazırlanılmalıdır. Böylece hangi tarihte hangi aktivitelerin tamamlanması gerektiği ve şantiyede o tarih itibarıyla bulunması gerekli işçi sayısı gibi bilgilerin takip edilebilirliğinin sağlanması gereklidir.
Atlanılmaması gereken bir diğer konu ise, sahanın iş programının haftalık güncellenmesidir. Önceden Primavera programında hazırladığımız iş programı haftalık ilerlemeler doğrultusunda güncellenmeli, gerekli malzeme, işçilik ve ekipman kaynakları da haftalık bazda takip edilmelidir. Ayrıca proje paftaları elimize ulaştıkça proje netlik kazanır. Böylece biz de bu paftaları inceleyip bunu iş programına ekleyebiliriz. O yüzden projeler ne kadar erken teslim alınırsa planlamacı da işini o kadar erken yoluna sokar. Revize projelerin gelmesi, her gelen revizeye göre iş programının güncellenmesi gerektiği anlamını taşımaz. İş programı belirli aralıklarla, gerekli görüldüğünde revize edilmelidir. Her şeyden önemlisi, projelerin .dwg formatında teslim alınması gerektiği, .pdf formatının hiçbir şartla kabul edilmemesi, işveren ön görüşmelerinde dile getirilmelidir.
İş programının hazırlanması sırasında, aktiviteler arası gerekli mantıksal ilişkilerin yanı sıra, imalat sırasında ihtiyaç duyulacak gerekli işgücü, ekipman dağılımının uygulanabilirliği ve kullanım ilişkileri de dikkate alınmalıdır.
Hazırlanan iş programı sahadaki imalattan ve sahadaki işlerin işleyiş düzeninden ayrı olmamalıdır. Bu anlamda hazırlanan iş programının sahayı yönlendirici olabilmesi açısından gerekli imalat bilgileri takibinin günlük ve yeterli hassasiyette yapılması gereklidir.
İş programı yalnızca yüklenici için değil aynı zamanda işveren için de bağlayıcı niteliği olan bir yapıda hazırlanmalıdır. İşin tamamlanma sürecini etkileyecek sözleşme yükümlülükleri ve idari konular hususunda oluşturulacak milestonelarla, sözleşmenin uygulanabilirliğinde de yüklenici firmayı zor durumda bırakmayacak detaya sahip olmalıdır.
Planlama mühendisi şantiyece hazırlanacak iş programı çerçevesinde sahadaki imalatın yanı sıra maliyeti ve şantiye bütçesini de izleyebilecek ve değerlendirebilecektir. Bu anlamda iş programı içerisindeki aktivieler arası ilişkilerin ve imalata ait detayların doğru ve gerekli hassasiyette hazırlanması gereklidir. Bu doğrultuda şantiyeye ait Cash Flow da iş programından elde edilebilecektir.
İlerleme takibinin bir diğer kısmı ise haftalık ilerleme raporlarından geçer. Haftalık ilerlemeler malzeme bazlı ya da kalem bazlı yapılabilir. Örneğin betonarme işler malzeme bazlı yani beton miktarının haftalık artışı ile takip edilebilirken, sprinkler montajları sistem yani kalem bazlı düşünülebilir. Haftalık ilerleme raporlarında, ekipman takibine, sahada olup biten önemli olaylara, hava durumuna ve direk-endirek personel sayılarına da yer verilmelidir. Ayrıca, periyodik olarak hazırlanacak aylık durum raporları sayesinde, projeye dışardan bakan ve proje hakkında hiçbir bilgisi olmayan biri için bir önem teşkil eder.
Planlamanın esasını teşkil eden 2 önemli kaynaktan birisi işgücü dür. Bu anlamda sahadaki direk imalata yönelik adamsaat bilgilerinin gerekli hassasiyette takip edilebilmesi de planlama mühendisinin önemle üzerinde durması gerekli konulardan birisidir. Bu bilgilerin takibinin ve kullanılmasının sağlanabilmesinde işi gerekli hassasiyette ve özende takip edecek puantörler planlama ve maliyet kontrol mühendisinin en büyük yardımcılarından birisi olacaktır. Sahadan gelecek adamsaat bilgileri imalatlardaki birim adamsaatlerin belirlenmesinde, projenin adamsaat kabulüne göre gelinen tarih itibarı ile adamsaat bilgilerinin değerlendirilerek gerekli önlemlerin alınmasında ve taşeron hakkedişine yönelik adamsaate dayalı imalatların hakkedişlerinin takibinde önemli bir etken olmaktadır. Bu nedenle, direk imalattaki personelin takip edilmesi ve alınabilecek diğer projelerde bu adamsaat verilerinin kullanılabilmesi için, her gün puantörden sahada çalışan kalıpçı, demirci, betoncu ve düz işçi adamsaat verilerinin alınması ve kullanılabilecek formatta düzenlenmesi gereklidir.
Planlamanın esasını teşkil eden diğer önemli kaynak malzeme dir. Adamsaat bilgilerinin günlük takip edilmesi gibi, şantiyeye gerekli malzemenin de takibinin yapılması hem planlama hem de maliyet kontrol açısından oldukça büyük bir önem teşkil etmektedir. Bu anlamda, malzeme takibinin yapılabilmesi iyi kurulmuş bir ambar düzeninden geçmektedir. Bu anlamda malzeme takibini yapan ve bu bilgileri planlama ve satın alma departmanının kullanımına sunabilen bir ambarcı planlama ve maliyet kontrol mühendisinin bir diğer önemli yardımcısı olacaktır. Ambarın, günlük ambara gelen ve ambardan çıkan malzemelerin takibinde sorun yaşaması, direk imalata ait inşaat işlerini ve dolayısı ile şantiyeyi olumsuz yönde etkileyecektir. Ayrıca, taşeronun “Malzeme eksikliği nedeniyle imalatta geri kalıyoruz” gibi bir bahaneye sığınmasının önüne geçilmesi için de malzeme takibini kayıt altına alan bir ambar sisteminin kurulması oldukça önemlidir. Düzenli olarak malzeme bilgilerinin kayıt altında tutulabiliyor olması planlamanın yanı sıra maliyet kontrol imkanının sağlanması açısından da önem arz etmektedir. Satın alma departmanına bilgi sağlayabilecek düzgün işleyen bir ambarın varlığı, malzemenin takip edilmesi ve buna bağlı olarak zamanında verilen malzeme siparişleri, maddi anlamda fayda sağlamakla beraber, işin zamanında teslim edilebilmesine de son derece önemlidir. Bu da ambarcının ve ambar takibinin ne denli önemli olduğunun açık bir göstergesidir. |
