Bugün biraz klasik hastalıklardan uzaklaşarak birazda sosyal pediatrideki konulara değinmekte fayda görüyorum. Çocuklar biz yetişkinler gibi gerek aile çevresinde gerekse okul ve arkadaş çevresinde olup bitenler konusunda farklı şekillerde etkilenip tavır alırlar.
Toplumsal gelişmelere paralel olarak çocuk yetiştirme tarzının da değişmesiyle beraber giderek çoğalan ve çocuk doktorlarının da çalışma yaşamlarında artık sık sık karşılaştığı geniş bir yelpazede eğilmesi gereken ve inceleme konusunu oluşturan problemler ve bozukluklar sosyal pediatri dediğimiz alanı ilgilendirmektedir.
Bunların çoğu psiko-sosyolojik problemler olmakla beraber somatik sağlık problemleri de bazen bu durumlarla yakından ilişkilidir.
Bunları ana başlıklar altında incelediğimizde ana başlıklar şunlardır.
Kilo alamama
Çocuk istismarları
Çocuğun aile dışında bakımı
Evlat edinme
Çocuk bakımı
Boşanma
Çocukluk çağında ebeveynlerden birini kaybetme-ölüm
Kilo alamama bu çocukların normlara göre devamlı olarak 3 persentil altında olması veya ideal ağırlığın % 80 inden düşük olması anlamına gelir.Tabii ki kilo alamama patolojik sebeplerden dolayı olabildiği gibi beslenme bozukluklarından da kaynaklanabilir.Burada önemli olan beslenme ile beraber organizmanın büyüme ve gelişme için ihtiyaç duyduğu yaşa uygun derecede besin almasına bağlıdır.Besin ihtiyaçlarımıza baktığımızda bunu sağlayan proteinler,yağlar ve karbonhidratlardır.Genel olarak total enerjinin yaklaşık olarak % 50-60 ini karbonhidrattan,% 30-35 i yağlardan,%10-15 proteinden sağlanmalıdır.Bu yüzdelikleri başka kaynaklarda fazla önem arz etmeyen şekli ile görmekte mümkündür.
Çocuğunuzun kilosunun yaşına ve boyuna uygun olup olmadığını,beslenme durumunu ve tavsiyeleri bir uzmandan alabilirsiniz.
Çocuk istismarları denildiğinde bu sadece kimilerinde cinsel istismar olarak düşündürmektedir,oysa bunun yanında fiziksel ve duygusal istismarları da unutmamak lazım.Fiziksel istismar bu herhangi bir kaza olmadan olan yaralanmalardır,duygusal istismar ise bu artık ebeveynin çocuğun büyüme ve gelişmesi için ortamı sağlamamasıdır.Cinsel istismar çocuğun zorlanarak veya hiç zor kullanılmayarak yetişkinler tarafında maruz kaldığı cinsel ilişkidir ve bu çocuklarda tüm yaşamları boyunca psikolojik travmanın belirtileri görülür.Diğer ağır travmatik yönü ise istismarcıların % 90 kurbanları ile kan bağı taşırlar.
Burada köşemize bu konudaki tüm ana başlıkları yerleştirmek sayfa düzeni açısından mümkün değil, onun için çocukların anne ya da babalarını kaybetme ve anne babalarının boşanma durumunda karşılaştıkları problemlere de kısaca değinmekte fayda var.
Ebeveynlerden birini kaybetme üzerinde yapılan araştırmalarda erken dönemde ebeveynlerini kaybeden çocukların erken dönemde davranış sorunları ve depresyon riskinin yüksek olduğu kanısına varılmıştır.Eğer çocukta yas dönemi uzun sürmüşse mutlaka bir çocuk psikyatristine veya psikologuna danışılmalıdır,bu konsültasyonlar çocuk içi önem arz edip sonraki yaşa kalitesini belirlemektedir.
Boşanma, maalesef artık giderek toplumda alışıla gelmiş bir gelenek haline gelmektedir.Bu konuda evli çiftler kendi yaşamlarını düşünürken çocukları da göz ardı etmemeleri gerekmektedir.Boşanmanın çocuklar üzerinde kısa dönem ve uzun dönem olmak üzere etkileri vardır.Kısaca 2-4 yaşlar arsındaki çocuklarda uyku düzensizlikleri,huysuzluklar,ayrılma korkusu,idrar ve gaita problemleri,aşırı ilgi isteme ve kendini suçlu ve sorumlu hissetme.5-8 yaş arasındaki çocuklarda arkadaşlarıyla ilişki bozuklukları,depresif davranışlar ve yersiz korkular.
Daha ileriki yaşlarda anne ve babaya karşı evliliği koruyamadıkları için kızgınlıklar,kendini güvencede hissetmeme,sosyal izolasyon,okulda başarısızlıklar gibi daha çok etkileri olabilir.
Not: Sınıflandırmada NMS 3. baskıdan faydalanılmıştır.
|
