Av. Nazım Ağazade

ŞİRKET YÖNETİCİLERİNİN SORUMLULUKLARI (2. YAZI)

2010-02-16

İDARİ SORUMLULUK

Önceki yazıda şirket yöneticilerinin ticari sorumluluğu konusu anlatılmıştık. Bu yazıda şirket yöneticilerinin idari sorumluluk hallerini kısa olarak ele alacağız.

Şirket yöneticilerinin idari sorumluluk halleri Rusya Federasyonu İdari Suçlar Hakkkında Kanunu’yla (Kodeks ob administratıvnıh pravonaruşeniyah) düzenlenmektedir. İdari Suçlar Hakkında Kanun çok çeşitli konularda (çalışma, sağlık, çevre, ulaşım, inşaat, vergi vs.) idari sorumluluk halleri öngörmektedir. İdari Suçlar Hakkında Kanun hükümlerini ihlal eden gerçek kişiler, tüzel kişiler ve tüzel kişi yöneticileri idari müeyyideye tabi tutulmaktadırlar.

Kanuna göre, görevlerini yerine getirmediğinden veya usulune uygun bir şekilde yerine getirmediğinden dolayı idari suç işleyen yöneticiler idari sorumluluk taşımaktadırlar. Aşağıda yöneticiler açısından önemli olan sorumluluk durumlarının bazılarına değinileceğiz.

İlk olarak iş mevzuatının çiğnenmesi durumunda ortaya çıkan idari sorumluluk durumuna göz atalım. İdari Suçlar Hakkında Kanun iş mevzuatının çiğneyen yöneticileri sorumlu kılmakta, iş ve çalışma güvenliğiyle ilgili kurallar ihlal edildiğinde yöneticiler 500 – 5000 Ruble arasında para cezasına çarptırılmaktadır. Yöneticinin önceleri analoji suç işlemesi durumunda 1 yıldan 3 yıla kadar diskalifiye etme cezası öngörülmektedir. Diskalifiye etme cezasıyla bir defadan fazla idari suç işleyen yöneticinin belli bir süre için yönetici görevi tutması önlenmektedir.

Vergi dairesi ve fonlarda süresinde işlemler yapılmadığında, banka hesaplarının açılması ve kapatılmasıyle ilgili olarak kanunun öngördüğü sürede bildirimde bulunulmadığında, vergi beyannameleri zamanında verilmediğinde vs. durumlarda yöneticiler çeşitli para cezasına çarptırılmaktadır.  İdari Suçlar Hakkında Kanun’la öngörülen cezalar özel kanunlarla öngörülen cezaların yanısıra uygulanabilmektedir. Örneğin, banka hesaplarının açılması ve kapatılmasıyle ilgili olarak kanunun öngördüğü sürede (banka hesaplarının açılması veya kapatılmasından itibaren 7 gün içinde şirketin bağlı bulunduğu vergi dairesinde usulüne uygun bir şekilde bilgi verilmesi gerekmektedir) bildirimde bulunulmadığında yönetici İdari Suçlar Hakkında Kanun gereğince 1000 – 2000 Ruble arasında para çezasına çarptırılmaktadır. Aynı durumda Vergi Kanunu (Nalogovıy Kodeks) şirket için 5000 Ruble para cezası öngörmektedir. 

İdari Suçlar Hakkında Kanun’un bir bölümü “girişimcilik faaliyeti alanında” işlenen idari suçları içermektedir. Kanuna göre, belirli faaliyetlerin yapılması için lisans gerektiği halde faaliyetin lisanssız yürütüldüğü dürümlarda şirket yöneticisi 4000 Ruble’den 5000 Ruble’ye kadar para cezasına çarptırılmaktadır. Bundan başka, lisans olmadığı halde ortaya çıkarılan ürün, üretim aracı ve malzemeleri müsadere edilebilmektedir. Kanuna göre, para cezası müsadere yapmak koşuluyla veya bu koşul olmadığı halde uygulanabilmektedir.

Kanun, tüketicilerin korunması amacıyla da yöneticilere idari sorumluluk yüklemektedir. Kalitesiz ürünlerin satılması, işlerin yapılması ve hizmetlerin sunulması (sağlık ve hijyenik kuralların ihlal edilmesi suretiyle yapılması), kasa olmadığı halde satış yapılması, belirli ürünlerin satışı için öngörülen kuralların ihlal edilmesi suretiyle satış yapılması vs. durumlarda yöneticiler idari sorumluluk taşımaktadır.

İdari Suçlar Hakkında Kanun gümrük mevzuatının çiğnenmesi durumunda da yöneticiler açısından müeyyide halleri öngörmektedir. Örneğin, beyan edilmesi gereken malların beyan edilmemesi veya doğru beyan edilmemesi durumunda şirkete malın değerinin yarısından iki katına kadar para cezası uygulanmakta, şirket yöneticisi ise 10000 – 20000 Ruble arasında para cezasına çarptırılmaktadır. Para cezası beyan edilmeyen malların müsaderesi koşuluyla veya bu koşul olmadan uygulanabilmektedir.