Geçen sayımızda size Rusya Federasyonu’nun da yürürlükte olan Devlet Başkanlığı sistemini anlatmıştım. Bu hafta da Rusya Federasyonu devleti Hükümet yapısından bahsetmek istiyorum.
Rusya’da yürütme yetkisi Hükümet tarafından yerine getirilmektedir. Hükümet, Başbakan, Başbakan yardımcıları ve federal bakanlardan oluşmaktadır. Hükümet’in statüsü Anayasa ve Rusya Hükümeti Hakkında Federal Anayasal Kanun ile belirlenmektedir. Kanuna göre, Hükümet üyeleri başka bir kurumda görev alamaz, iş adamlığı yapamaz ve öğretim, bilim, sanat alanları istisna olmakla ücretli olarak çalışamazlar.
Başbakan, Devlet Duması’nın onayı alınmakla Devlet Başkanı tarafından atanmaktadır. Devlet Başkanı tarafından sunulan Başbakan adaylığı, sunulma tarihinden itibaren 7 gün içinde Devlet Duması’nda incelenmektedir. Başbakan adayının Devlet Duması tarafından ard arda üç kere rededilmesi durumunda Devlet Başkanı Başbakan’ı Devlet Duması’nın onayı olmadan atamakta ve Devlet Duması’nın görevine son vermektedir.
Başbakan yardımcıları ve federal bakanlar, Başbakan’ın teklif etmesi üzerine Devlet Başkanı tarafından atanmaktadır. Başbakan, Anayasa, federal kanunlar ve Devlet Başkanı kararnamelerine uygun olarak Hükümet’in faaliyet alanını belirlemekte ve bu alanda çalışmasını organize etmektedir. Başbakan’ın Hükümet’i ülke içi ve dışında temsil etmek, Hükumet toplantılarını yönetmek, Hükümet üyeleri arasında görev dağılmı yapmak vs. görev ve yetkileri vardır.
Hükümet, federal devlet bütçesini hazırlamakta; bütçeyi Devlet Duması’nın onayına sunmakta; bütçenin uygulanmasını sağlamakta ve bütçenin uygulanması ile ilgili Devlet Duması’na hesap vermekte; finans, kredi ve para politikası uygulanmasını sağlamakta; federal mülkiyeti idare etmekte; ülke savunması, devlet güvenliği, dış politikanın uygulanması ile ilgili fonksiyonlar hayata geçirmekte; Anayasa, federal anayasal kanunlar, federal kanunlar ve Devlet Başkanı kararnameleri ile öngörülen diğer yetkileri kullanmaktadır.
Yeni Devlet Başkanı’nın seçilmesi; Hükümet’in toplu bir şekilde istifa etmesi; Başbakan’ın istifa etmesi; Devlet Başkanı’nın Hükümet’i istifaya göndermesi; Devlet Duması’nın Hükümet’e güvenoyu vermemesi gibi durumlarda Hükümet’in faaliyeti sona ermektedir.
Devlet Duması’nın Hükümet’e güvenoyu vermemesi durumunda Devlet Başkanı Hükümet’in istifasını isteyebildiği gibi, Devlet Duması kararını kabul etmeyebilir. Devlet Duması’nın 3 ay içinde yine Hükümet’e güvenoyu vermemesi durumunda ise Devlet Başkanı ya Hükümet’in istifasını istemekte, ya da Devlet Duması’nın görevine son vermektedir.
Rusya’da 18 Bakanalık bulunmakta, bu bakanlıklarda çeşitli komite ve ajanslar faaliyet göstermektedir. Bazı kuruluşlar hiç bir Bakanlık içinde yer almaksızın Hükumet’e bağlı olarak faaliyet göstermektedirler. Örneğin, Federal Gümrük Kurumu, Federal Uzay Ajansı, Federal Antitekel Kurumu bu kuruluşlardandır.
İçişleri Bakanlığı, Dış İşleri Bakanığı, Savunma Bakanlığı, Adliye Bakanlığı, Sivil Savunma, Olağanüstü Durum, Doğal Afet Sonuçlarının Ortadan Kaldırılması İşleri Bakanlığı Hükümet içinde yer almakla birlikte doğrudan Devlet Başkanı’na bağlı olmaktadırlar. Bundan başka doğrudan Devlet Başkanı’na bağlı olan kurumlar bulunmaktadır. Federal Güvenlik Servisi ve Dış İstihbarat Servisi bu kuruluşlara örnek gösterilebilir. |
