Yaz aylarında olduğu gibi, kışın da ishale neden olan ve gerekli önlemler alınmadığı taktirde ciddi sonuçlar verebilen enfeksiyon tipleri vardır. Her yaşta görülmekle birlikte özellikle 4 -36 aylık çocuklarda etkili olan rotavirüs enfeksiyonu, yılın en çok ocak ve şubat aylarında görülür. Rotavirüsler, her yıl iki milyondan fazla hastane yatışına ve yaklaşık yılda 500 bin, günde 1600 çocuğun ölümüne neden olmaktadır. Rotavirüs, tüm dünyada beş yaş altı çocuklarda görülen akut enfeksiyöz ishallerin en önde gelen nedenidir .
İnce bağırsağa yerleşerek, rahatsızlıklar meydana getirir.Kışın yukarıda da belirtildiği gibi küçük çocuklarda solunum yolları enfeksiyonu ile birlikte ortaya çıkan ishallerde ilk sebep olarak rotavirüs enfeksiyonu akla gelmektedir. Şiddetli ishal ve kusmayla ortaya çıkan rota virüsü enfeksiyonları, vücutta sıvı kaybına sebep oluyor. İleri derece sıvı kaybı su –elektrolit dengesinin bozulmasına bu temelde de birçok sistemin etkilenmesine hatta böbrek yetmezliğine ve ölümlere de sebep olabiliyor.
Rotavirüs ishalleri, gerek gelişmiş gerekse gelişmekte olan ülkelerin sorunudur. Gelişmiş ülkelerde hastalığa neden olurken, gelişmekte olan ülkelerde hem hastalığa hem de ölüme neden olurlar.
Rotavirüs Enfeksiyonu Nasıl Bulaşır?
Virüs, hastalığa dair bulgular görülmeden önce ve sonra, hastalanmış kişinin dışkısı ile etrafa yayılır. Birçok kişi ishal olmadan da bu virüsü bulaştırabilir. Virüs ellerde saatlerce, katı yüzeylerde günlerce canlı kalabilir. İnsan dışkısında bir haftaya kadar yaşayabilir. Rotavirüsü insandan insana, hastalık bulaşmış su ve yiyeceklerin içilmesi ve yenmesiyle ya da hastalık bulaşmış yüzeylere temas yoluyla bulaşabilir. Rota virüsünün hastalık bulaşmış eller yoluyla insandan insana bulaşması da mümkündür.
Hastalığın belirtileri
Rotavirüs enfeksiyonları gebelikle, 48 saatten az süren kuluçka dönemini izleyerek hafif-orta derecede ateş ve kusma ile başlar. Sık, sulu ishal bunu izler. Genellikle kusma ve ateş hastalığın ikinci günü azalır,ishal bir hafta kadar sürebiliyor. Bağışıklık sistemi yetersiz olan hastalarda hastalık daha uzun ve ağır seyir gösterebiliyor.
Süt çocuklarında vücudun su kaybetmesine ve sıvısız kalmasına yol açabilir ve hızla ilerler bu da çok ciddi sonuçlara hatta çocuk ölümlerine kadar durumu kötüleştirebilir. Bağışıklık yetersizliği ve bağırsak hastalığı olan çocuklarda ağır ve uzayan hastalık görülebilir. Ancak anne süttü alan çocuklar,anne sütünden geçen antikorlar sayesinde hastalığı daha hafif atlatabiliyor.
Bu tür rahatsızlıklarda son derece dikkat edilmesi gereken durum, ishalle berber görülen sıvı kaybının kritik durumlara varmasını engelemektir.Özellikle eğer bebek altı aylıktan küçükse ve ishale ilave olarak ateş, kakada kan, uzun süren kusma ve sıvı kaybı belirtileri varsa, acilen doktora başvurulmalıdır.
Bebeklerde sıvı kaybının bazı belirtileri:
-Aşırı su içme gereksinimi
-Gözlerin içe çökük gözükmesi
-Ağlamasına rağmen gözyaşı olmaması
-Ağız kuruluğu
-Teninin soğuk, kuru ve solgun olması
-Bıngıldakların içe göçük olması
-Hızlı nabız
Günümüzde gelişmiş ülkelerde rotavirüs enfeksiyonu ile mücadelede hijyen kurallarının yanında aşı ilk sırayı almaktadır.Rusya’da daha genişçe kullanılmayan bu aşı, Türkiye ve bir çok ülke tarafından başarıyla kullanılmaktadır. Bu konuda kullanıllan rotarix ve rotateq aşıları bulunmaktadır.
Rotarix rotavirüs aşısının dozu ve kullanım şekli:
Aşılama şeması iki dozdan oluşur. İlk doz 6 haftalıktan itibaren uygulanabilir. Dozlar arasındaki süre en az 4 hafta olmalıdır. Aşılama programı 24. haftaya kadar tamamlanmış olmalı ancak 16. haftadan önce verilmiş olması tercih edilmektedir.
Nadir olarak, klinik çalışmalar sırasında uygulanan aşının tükürüldüğü veya geri çıkarıldığı görülmüştür, bu durumlarda doz tekrarı yapılmamıştır. Ancak çocuğun aşının çoğunu tükürdüğü veya geri çıkardığı durumlarda, aynı ziyarette bir, tek doz aşı daha verilebilir. İlk doz olarak Rotarix alan çocukların, Rotarix ile 2 doz rejimini tamamlamaları tavsiye edilmektedir.
Aynı şekilde rotavrüs aşısı olarak kullanılan Rotateq ise 3 doz şeklinde uygulanmaktadır. |
