Dr. Serhat Samancı

Çocuklarda sık hastalanma nedenleri

2010-02-02

Akut respirator viral enfeksiyonlar, çocuklarda olduğu gibi yetişkinlerde de sık rastlanan hastalıklar grubunu oluşturmakla beraber özellikle 6 yaşına kadar olan çocuklarda fazlaca görülür. Farklı sosyal gruplardan ve epidemiyolojik verilere göre bu oran %15–50 arasında değişmektedir.

Sık hastalanma çocuklarda fiziki gelişimi etkilediği gibi psikolojik problemleri de oluşturur ve nevrotik reaksiyonlar meydana çıkar. Yaşıtlarıyla ilişkilerdeki organik olarak meydana gelen engellemeler sosyal adaptasyon sorunlarının meydana çıkmasını tetikler. Bir de anne-babalarının durumu ve bunun ekonomik maliyeti de başlı başına başka bir konu.

Çocuklarda özellikle ontojenetik olarak 6 ay - 6 yaş arasındaki dönemler enfeksiyonlar için ve organizmanın enfeksiyonlara en yatkın dönemlerini oluşturur. Solunum yolları enfeksiyonları şeklinde gelişen bu tekrarlayan hastalıkların birçok nedeni vardır. Hava kirliliği, yuvaya gitme, kalabalık ortamda yaşama, yatarak biberonla beslenme gibi etkenler bu hastalıkları hazırlayan çevresel faktörlerdir. Bunların dışında bağışıklık sisteminin gelişme hızı da rol oynar.

Hangi durumlarda sık hastalanmaktan söz edilir

Bu konuyu sayısal olarak ifade etmek her ne kadar pek doğru olmasa da Rusya’da genel olarak şu şekilde kabul edilmektedir;

•1 yaşına kadarki çocuklarda 4 ve daha fazla akut respiratör viral enfeksiyon geçirilmişse

•1–3 yaş arasındaki çocuklar yılda 6 kez ve daha fazla akut respiratör viral enfeksiyon geçirilmişse

•3–5 yaş arasındaki çocuklar yılda 5 kez ve daha fazla akut respiratör viral enfeksiyon geçirilmişse

•5 yaşından büyük çocuklarda ise yılda 4 ve daha akut respiratör viral enfeksiyon geçirilmişse

Bazen çocuklar fazla hastalanmalarının yanında, hastalandıklarında hastalık süreleri de uzun olabilmektedir bu süre bazen 2 haftaya kadar çıkabiliyor.

 Çocuklar neden sık hastalanırlar

Sık hastalanan çocuklarda ilk akla gelmesi gereken nedenlerin başında bağışıklık sisteminin zayıflığı akla gelir. İmmun sistemi (bağışıklık) daha çocuk anne karındayken oluşmaya başlar ama fonksiyonel olarak 5 yaşına kadar yetersizdir, o halde bebeğin anne karnındayken enfeksiyona maruz kalması ve erken doğumla premature doğan bebekler ya da tam olarak gelişemeden doğan bebekler sık hastalanırlar. İkinci nedene baktığımızda doğum sonrası döneme ait nedenlerdir, doğumdan sonra bebeklerde organizmanın savunma mekanizmasını oluşturan faktörler pek gelişmediklerinden tek savunma unsuru anne sütüdür anne sütünü almayan bebekler ya da çok erken hazır mamalarla beslenen bebeklerde sık hastalanırlar.

Yaşamın ilk yılı ve sonrasında farklı nedenler bağışıklık sistemini zayıf düşürebilirler, bu yeteri derecede vitamin alamamaları, raşitizm veya bağırsaklarla ilgili problemlerde olabilir. İmmun sistem zayıflığı sonradan gelişebildiği gibi kimi konjenital hastalıklardan da kaynaklanabilir.

Genel itibariyle baktığımızda enfeksiyonlara eğilimi artıran durumları birkaç temel örnekle şu şekilde sıralayabiliriz;

•Kötü beslenme

•Solunum yolu ve cilt alerjileri

•Kistik fibrozis

•Down sendromu

•Otoimmün hastalıklar

•Şeker hastalığı

•Ağır yanık

•HIV enfeksiyonu

En önemlisi eğer çocuklar hayata daha ilk merhaba dedikleri günden itibaren sık hastalanıyorlarsa öncellikle doğumsal anomallilikler ve kalıtsal kimi hastalıkları bertaraf etmek gerekir. Unutulmaması gereken şu ki eğer çocuğunuz sık hastalanıyorsa ilk yapılacak işlem doktora gitmek olmalı. Tabii burada tam olarak sık hastalanmanın tüm nedenlerini sıralamak mümkün değil, bazen basit demir eksikliği anemisi bazen de dünyada çok ender görülen immun sistemi hastalıkları da olabilmektedir.

Bir hastam e-mail yoluyla apne nedir? diye sormuş. Apne solunumun geçici olarak durmasıdır başka bir değişle 10 saniyede ağız ve burun yoluyla solunum yokluğudur. Nedenlerini üç ana sınıfa ayırmak mümkün;

1. Burun içi nedenler

2. Geniz ve boğazlardaki nedenler

3. Ses telleri ve gırtlak bölgesinde

Apne nöbetleri geçiren çocukların geciktirilmeden çocuk doktorlarına ve çocuk K.B.B. uzmanlarına muayene ettirilmeleri büyük önem arz eder.