|
Tatillerini kavurucu sıcaklar içinde geçirenlerin güneş çarpmasından sakınmaları gerekir. Güneş çarpması dikkat edilmediği taktirde ölümcül olabiliyor. Ortalama vücut ısımız 36,6–37 derece iken, sıcak ve nemli havalarda vücut ısı derecesi hızla yükselebiliyor, bu bazen 40–41 dereceye kadar çıkabiliyor. Güneş ışınlarının direk tepeden başa vurduğu için, beyini besleyen damarlarda genişleme durumu meydana geliyor ve genişleyen damarlardan, beyin dokusu üstüne kanın sızması durumu söz konusu oluyor, beyin dokusu üstüne biriken kandan, beyinde ödem meydana geliyor. Bazen de kılcal damarlarda meydan gelen yırtılmalar sonucunda beyin kanaması durumu söz konusu olabiliyor. Tabiî ki böyle durumda beyin kanamasının olduğu bölgeye göre, merkezi sinir sisteminde bozukluklar meydana çıkar.
Aşırı sıcaktan etkilenen insanın beyinin hipotalamus bölgesinde yer alan, ısı regülasyon merkezinde düzensizlikler ortaya çıkar, ısıyı düzenleme merkezindeki kontrol sisteminin yitirilmesiyle güneş çarpması tablosu ortaya çıkar.
Bu durumdan en çok etkilenenler küçük yaştaki çocuklar ve yaşlılardır. Uzun süre başı açık şekilde plajlarda dinlenenlerde, şapka takmadan öğlen saatlerinde güneş altında yürüyenlerde bilhassa daha sık meydana gelir.
Sıcaklarda aşırı kilosu olanlar, kalp ve damar sistemi hastaları, hareketsiz kalanlar, yüksek derecede alkol alanlar ve uzun süre ısıya maruz kalanlar risk altındadırlar. Güneşin etkisinin azaldığı sabah saat 11.00 ila akşamüstü 15.00 arası dışında kalan saatlerde dışarı çıkmamaya özen gösterin.
Belirtileri nelerdir?
Güneş ışınlarının etkili ve uzun süreli tepeden baş boyun bölgesine vurmasıyla meydana gelir. Belirtileri hemen ortaya çıkabildiği gibi 6–8 saat sonrada ortaya çıkabilir.
•Yüzde kızarıklık, ter basması
•Şiddetli baş ağrısı ve baş dönmesi
•Mide bulantısı, kusma
•Halsizlik, bazen burun kanaması
•Yüksek nabız ve sık nefes
•Tansiyon düşmesi, daha ağır durumlarda 41 dereceye varan yüksek ateş
•Bilinç kaybı ve nöbet geçirme
İlk yardımda neler yapılmalı?
Hemen gölgeye ve serin bir yere alınmalı, hastanın ısısının yavaş yavaş düşürülmesi gerekir. Eğer bilinci kapalı ise solunum yolunun açık olup olmadığı kontrol edilir, solunum ve nabız durumuna bakılır, varsa üstünden giysiler çıkarılır ve serinletilerek acil servis çağrılır. Eğer kişinin bilinci yerindeyse oturtulup su, vantilatör, yellemeyle serinletilir, bol miktarda alkolsüz içecekler özellikle, aşırı terlemeyle kaybettiği su ve tuzu telafi etmek için bol su ve tuzlu ayran içirilir. Hastanın durumunun düzelmemesi durumunda en yakın sağlık kuruluşuna sevk edilir. |
