Dr. Serhat Samancı

Çocuklarda dikkat edilmesi gereken durumlar!

2009-10-06

Anne ve babaların çocuk yetiştirirken dikkat etmeleri gereken en önemli noktalardan biri de, çocuklarda bazı kazanımların anatomik ve fizyolojik gelişimin gerekli düzeye ulaşmakla olmasına bağlı olduğudur.

Çocuklarda alt ıslatma!
Enüresis Nokturna 5 yaşından büyük çocuklarda geceleri tıbbi bir neden olmaksızın yinelenen idrar kaçırmalarıdır. Enüresis hem sık görülüyor olması hem de aile için zor bir durum olmasından dolayı oldukça önemli bir durumdur. Enuresis iki biçimde görülebilir. Birincil ve ikincil enuresis. Birincil enursis sinir-kas kontrolünün yetersiz oluşundan kaynaklanmaktadır. Çocuk hiç tuvalet kontrolü sağlayamamıştır ve daha çok bedensel ve genetik etkenler ön plandadır. Yani altını ıslatan çocukların anne ve babalarında da bu durum belli bir yaşa kadar bulunabilmektedir . Aynı zamanda çocuğun altını ıslatması ile birlikte dirençli bazı mikroorganizmalar ile enfeksiyon o bölgede gelişebilir. Omurganın alt kısmında bir sorun olması, bağırsaklarda kurt bulunması, böbrekler de bir bozukluğun olması, boşaltım yolları ya da sidik torbasında problem çıkması ve epilepsi nöbetleri de çocuklarda altını ıslatma nedeni olabilmektedir.

Bu gecikme ebeveynlerin düzensiz ya da yetersiz tuvalet eğitimlerinin de bir sonucu olabilir.Birincil enuresis zamanla kaybolur ve yavaş gelişen bu çocuklar tuvalet kontrolünde yaşıtlarının düzeylerine ulaşırlar.

İkincil olanda ise; çocuğun belli bir dönem tuvalet kontrolü sağlamasına rağmen daha sonradan bu kontrolünün kaybolması ile karakterizedir . Daha çok psikolojik faktörler etkilidir. Tipik olarak yeni bir kardeşin doğumu ya da yeni bir eve taşınma gibi bazı ruhsal gerginlik durumlarında ortaya çıkar.

Genellikle çocuklar ortalama 2-3 yaşlarına kadar gece, 2 yaş dolaylarına kadar da gündüz idrar kontrollerini kazanamazlar. Gündüz kontrol ortalama 2, gece ise 3,5-4,5 yaşları arasında kazanılır. Çocukların genelinde idrar ve dışkı kontrolünü kazandıkları 4 yaşından itibaren hala alt ıslatma devam ediyorsa burada bir problem olduğunu söyleyebiliriz.

Öneriler;

•Akşamları yemeklerde içeceklerin çok fazla alınmasını önlemeli, yenilen yemeklerin rahat sindirilebilenlerden olmalarına dikkat edilmelidir.

•Uyumak için yatağa gitmeden önce mutlaka tuvalete çocuğunuzu götürmelisiniz ya da bunu kendisinin yapmasını ondan istemelisiniz.

•Geceleri uyku sırasında tuvalete götürmelisiniz. Bunu yaparken çocuğunuzun hangi saatlerde altını ıslattığına dikkat edip, bu zamanlarda onu kaldırmanız daha faydalı olacaktır.

•Çocuğunuzu uyumadan önce mutlaka yatağına onu siz götürmelisiniz ve ona hoşnut olacağı sözler kullanmalısınız.

• Çocuğunuz yatağını ne kadar sıklıkla ıslatırsa ıslatsın buranın, olduğunca temiz olmasına özen gösterin. Bundan hiç bir zaman usanmayın ve altına muşamba gibi koruyucular koyarak temiz olmasını sağlamaya çalışmayın. Sürekli temizliği her zaman için uygulayın.

•Çocuğunuzu yatağı temiz olmadığı için direkt olarak ikaz etmeyin ama bunu yapmadığı zamanlarda onu tebrik etmeyi de unutmayın.

•Çocuğunuz altını ıslatmaya devam ediyorsa bir uzmana başvurun ve onu bunu yaptığından dolayı suçlamayın, hakaretlerde bulunmayın bu çocuğunuzun durumunu daha da kötü yapabilir.

Çocuklarda tırnak yeme!
Bu çocuklarda ruhsal gerilim, sıkıntı veya saldırganlık duygularının açığa vurulmadığı durumlarda, çocuğun kendi kendine yönelik saldırganlık dürtüsünün bir belirtisidir.Bu çocuklarda her yaşta ortaya çıkabilir,tırnak yeme hangi yaşta ortaya çıkarsa çıksın bu uyum ve davranış bozukluğu olarak değerlendirilmeli ve aileler bunun altında yatan sebepleri araştırıp ortadan kaldırılması için çabalar sarf etmeli.Gerektiğinde uzmanların yardımına başvurulmalı.

 Parmak Emme!
Parmak emme anne babalar tarafından sık dile getirilen soruların başında gelir bu normal çocuklarda herhangi bir psikopatolojik etken olmaksızın 3-4 yaşlarına kadar görülen bir olgu olarak kabul edilir. Kimi Anneler parmak emmenin açlıktan kaynaklandığını düşünürler oysa 1 yaşındaki çocukların %50 ye yakın bir kısmı parmaklarını emerler. 18-21 aylık çocuklar döneminde en yüksek seviyeye çıktığını gördüğümüz parmak emmenin 4 yaşına doğru kaybolması beklenir. Araştırmalar en geç 5-6 yaşlarında sona erdiği takdirde, parmak emmenin zararının olmadığını, ancak süregelmesi halinde, dişlerde deformasyona neden olabileceğini kanıtlamıştır.