Timur Sarısoy

Rusya’da petrolün tarihçesi

Rusya ilk petrol deneyimi 1721 yılında 1.Petr zamanında yaşadı.Dünyada ise 1861 yılında petrol ortaya çıktı.
 
Petrolden faydalanılan ilk ürün ise Kerasindir 1800’lü yıllarda petrol yüzünden ilk savaş Türkler ve Ruslar arasında Bakü etrafındaki petrol yüzünden meydana gelmiştir.
 
Dünya petrol üretiminin sadece % 9’u Rusya’ya aittir. 2008 yılında 490 milyon ton petrol üretimi tescil edilmiştir. Rusya’nın rezervleri 20 yıllık petrol üretimi ile sınırlıdır.
 
Rusya genelinde faaliyet gösteren 11 firmanın 9 tanesinin devlet elinde olması ve üretimin % 94’ünün devlet altında olması Rusya’nın klasikleşmiş yapısının göstergesidir.
Rusya 2008 yılında 490 milyon ton petrol üretimin % 48’i olan 237 milyon ton petrolü ihraç ederek  dışına 78 milyar dolar elde etti.Bu rakam ,yıllık devlet bütçe gelirinin yüzde 16’sından fazlasını oluşturmaktadır. Kısaca petrol fiyatlarının artışı Rusya’yı endirekt değil, direkt etkilemekte olup rezervlerine vereceği önem sayesinde üretim artışını da kullanarak ülke ekonomisinin krizden çıkması konusunda kozu devam etmektedir.
 
Bunun farkında olan Rus devleti de geçtiğimiz günlerde Çin ile 20 milyar dolarlık 10 yıla yayılan petrol anlaşması imzaladı.
 
Temmuz 2009 itibariyle 1 varil  petrolün 70 dolar seviyesinde olması Rusya için olumlu seyrin göstergesidir.
 
Rusya’nın Irak ile yakınlaşması son zamanlarda dikkate değerdir. Bunun altında yatan Lukoilin son 10 yılda çok iyi modernize olarak dünyanın en büyük petrol rezervine sahip olan bu topraklarda 135 yıllık maddi çıkarı konusunda teknik yardımlarıdır. Bu sadece ekonomik olarak kalmayıp Irak üzerindeki siyasal yapının da şekillenmesine yardımcı olacaktır.
 
 
 Ekonomi krizinin artık L eğrisinin alt noktasına yaklaştığı günümüzde Nabucco projesinin alternatifi olarak Rusya Azerbaycan yakınlaşması stratejik olarak Rusya’nın faydasına doğru hareket etmektedir. Bir yandan Çin diğer yandan Irak son olarak da Azerbaycan hamlesi kayda değer hareket olarak değerlendiriliyor.
 
 Rusya son 10 yılda S.S.C.B zamanındaki yönetimin daha soft halini kullanarak halkın refahını arttırma çalışması ile birlikte geçmişteki derslerini kullanarak top yekün bir modernizasyona gitmektedir. Rusya’nın kaynaklarının efektif şekilde kullanılması adına özelleştirmeyi devletin ipleri elinde tutması ile tamamlama çalışmaları devam etmektedir.Sağlık – İnşaat – Bankacılık – Altın – Gaz – Petrol sektörlerinde devlet eliyle yapılan düzenlemeler dahilinde 2009 yılının sonlarında vergi reformu ile son şeklini alacaktır.
 
Rus hükümetinin 2010 yılı içinde tamamlayacağı kriterlerin 2015 yılına kadar etkileri göstereceği düşünülüyor.
 
Rusya  Türkiye arasındaki ekonomik işbirliği gayretleri artarak başarılı olması halinde ise güneydoğudaki petrolün ekonomiye katkısı kaçınılmaz olacaktır.Rusya’nın teknik altyapısından faydalanılarak bu sektörün artıları TPAO ve yan kuruluşları ile sağlanabilir.