Bu haftaki Rusya’dan Yaşam Öyküleri köşemizin konuğu Vestel CIS Genel Müdürü ve Rus Türk İşadamları Birliği (RTİB) Genel Başkanı Ali Tunç Can.

 Can ilk orta ve lise eğitimini doğduğu şehir olan Adana’da tamamladıktan sonra İstanbul Teknik Üniversitesinde uçak mühendisliği bölümünü bitirerek iş hayatına ilk adımını 1990 yılında Manisa’da Alman Bosch firmasında atar.

Sizi biraz tanıyabilirmiyiz?

İstanbul Teknik Üniversitesinde uçak mühendisliği bölümünü okudum. 1989’da üniversite bittikten sonra askere gittim. Asker dönüşü Manisa’da Bosch firmasında işe girdim. İşe başladığımda firmanın henüz Manisa’da fabrikası yoktu. Firma bunun için bizi görevlendirerek bir yıllığına Almanya’ya gönderdi. Yaklaşık olarak bir yıl orada kalıp çeşitli eğitimler aldıktan sonra oradaki fabrikayı söküp Manisa’ya getirerek kurduk. Almanya’da kaldığımız süre içerisinde bir yandan fabrikanın sökülmesini bir yandan da ürün ve üretimin kalitesi konusunda eğitim aldık. Daha sonra Türkiye’de kombi cihazları yani hem kat kaloriferi hem şofbenlerin üretimini yapmaya başladık. Bosch firmasında beş yıl çalıştım. Daha sonra yönetici olarak RAKS firmasına geçtim.RAKS’ta da küçük ev aletleri yapıyorduk. Yönetici olarak girdiğim işte Genel Müdür yardımcılığı seviyesine kadar yükseldim. Toplam 5 sene çalıştıktan sonra 2000 yılında Vestel’e geçtim.

 Rusya’ya gelişiniz nasıl oldu?

2005 yılının şubatında ise Moskova’ya Vestel Rusya Genel Müdürü olarak geldim. Ve şu anda da Vestel Rusya’nın Genel Müdürü olarak işime devam ediyorum. Alexandrov’da üç yüz bin metre kare bir alanda ve toplam yüz bin metrekare kapalı alanda fabrikamız var. Bünyemizde yaklaşık bin beş yüz kişi çalışıyor.

 RTİB Başkanlığı süreci nasıl gelişti?

30 Ağustos 2009 tarihi itibari yapılan genel kurulda Rus Türk İşadamları Birliği başkanı olmak nasip oldu. Bu görevi birilerinin yapması gerekiyordu ben de sorumluluğu alarak üyelerin de onayını aldıktan sonra başkan olarak seçildim. Bizden önce görevde olan arkadaşların yaptıkları güzel şeyler elbetteki tartışılamaz. Umuyorum ki biz de bundan sonra üzerine daha güzel şeyler ekleyebiliriz. Sonuçta bu bir işadamları birliği ve burada iş yapan hepimiz için varlığı çok önemli bir kuruluş. Herkesin elinden gelen desteği göstermesi gerekiyor.

Ruslar ile çalışma ve Rusya pazarını nasıl buluyorsunuz?

Ben şirketimizin kurumsallaşması sürecinde mümkün mertebe her departmanda Ruslarla çalışmaya gayret ediyorum. Çünkü burada uzun vadeli düşünüyor isseniz mutlaka buranın yerlileriyle çalışmak zorundasınız. Çünkü üretimi onlar için yapıyorsunuz ve yabancı birisinin buradaki sisteme entegre olabilmesi için uzun zaman gerekiyor.

Avrupa bugüne kadar Türkiye için tek bir pazar oldu. Ne oldu yaşanan bir krizle birlikte anlaşıldı ki Avrupa tek başına büyük bir risk. Şimdiyse Türkiye’deki bütün büyük şirketlerin yol haritasına bakın bütün herkes Rusya diyor. Çünkü orta ve uzun vadeli dünya pazarına baktığınız zaman gelişmekte olan iki ülke var. Birisi Rusya birisi Çin. Uzun vadeli düşünen şirketlerin mutlaka bu ülkelerden birinde veya ikisinde olmaları gerekiyor.

Rusça biliyormusunuz?

Ben yaklaşık iki yıldan buyana tercüman kullanmadan yaşıyorum. Çok detaylı konular olmaz ise tercümana ihtiyacım olmuyor. Çünkü tercümanla kendinizi ifade etmeniz mümkün değil. Siz ne kadar anlamlı ve önemli şeyler söyleseniz de karşıdaki tercümanın kişiliğine ve konuşma biçimine göre söylemek istediklerinizi algılıyor. Sözünüzün ağırlığı ancak tercümanın ifade edebildiği kadar oluyor. Dolayısıyla gayret ederek Rusçayı öğrendim.

Rusya’da iş yapacak firmalara neye dikkat etmeli ?

Öncelikle buraya getirecekleri ekibin Türkiye’deki ekipten daha güçlü olması gerekiyor. Neden çünkü Türkiye bizim ülkemiz. Türkiye’de biz bazı şeyleri artık otomatik olarak yapabiliyoruz. sistemlerimiz oturmuş Rusya’da ise doğaçlama gerekiyor, yaratıcılık gerekiyor, iletişim gerekiyor, ilişki gerekiyor. Bunların hepsini becerebilecek güçlü adımlar atamak gerekiyor. Yoksa ‘ya biz buraya bir ofis açtık, başına da bir adamı koyalım’ derse o iş başlamadan bitmiş olur. Buraya uzun vadeli bakmak lazım ve iyi bir kaynak ayırmak lazım. Onun içi buraya iyi bir yönetici ve alt kadro koymak lazım. Rusya’da sabır çok önemli bir özellik. Burada her şeyin içerisinde sabır var ve sabırsız hareketler hep kötü sonuçlar doğuruyor.

Ayrıca burada insan kaynakları çok önemli. Eğer iyi bir kadro kurabilirseniz mutlaka elinizde tutmaya çalışmak zorundasınız. Şirketler burada günlük ve geçici çözümler yerine daha kalıcı ve sistematik çözümler üretmelidirler.