İnşaat sektöründe olanlar bilirler ki sektördeki süreklilik anlayışı, kâr merkezliğini 3-5 projenin birbiri ardına katarak büyümeyi prensip edip piyasada “evet biz sektörün en büyüğüz” demek. Ve dedirtmek…
İşte durum böyle olunca gerçekten sektörün büyüğünü belirlemek çok zor oluyor. Çünkü adı geçen 3-5 projenin devamı önce 2-3 sonra 1-2 sayısına gerileyip “piyasada işler durgun” edasıyla hareket edip orta vadede ( 5 yıl ) gerileme dönemine geçince, piyasanın yeni adı büyükleri spiral mantığı ile dönmekte ve bu sarmal döngü devam edip gitmektedir.
Günümüzde inşaat piyasasında büyük olmanın 2 popüler yolu var :
Birinci yol, yukarıdaki konjoktürel durumu veya da rüzgârı arkasına alarak yola çıkılan projelerdeki sürdürülebilir planlamanın sonuçlarındaki kapitali kendi yatırımına dönüştürerek, sürdürülebilir planlamaya kanalize etmektir.
İkinci yol ise yerel idarelerin desteğini alarak merdivenleri tırmanmaktır. Sevgili Türkiye’mizde bu sistem 50 yıldır işlemektedir. Aslında bu sistem ekmeğini yediğimiz sevgili Rusya için de geçerlidir. Son 10 yılda Rusya hâkimiyetine bakarsak yönetime yakın olan kesimlerin inşaat piyasasının bu kötü anlarında dahi alıp başını gittiğini söylemek zor olmayacaktır.
Hele hele yabancı işçi kotlarının bu kısıldığı S.R.O adı altında yeni bir inşaat lisansı programının sistematik olarak işleme alındığı kriz döneminde Rus ve yönetime yakın olan firmaların ciddi büyümesi söz konusudur. Bu büyümede bizlerin de yer alması için Rus partnerler ile beraber orta vadede planlar yaparak işbirliğine girmek akıllı olacaktır. Sonuçta sistemin ya parçası olunacaktır. Ya da sistem sizleri bünye dışına zaman içinde çıkartacaktır.
Likiditesi yüksek olan Türk inşaat firmalarının artık müteahhit olmaktan daha çok kendi kapitallerini üretime döndürerek yeni rant alanlarının yaratılması mümkün olmakla birlikte Rusya’daki sermaye sıkışıklığının (her ne kadar sübjektif olduğunu düşünüyor olsak da) açılımı yine yerel ve genel idarenin olurunun etkisi altında kalması mümkündür.
Öyle ki bankadaki paranın nakite çevrilmesini yaratan gri düzen içinde ensesinde vergi kontrol jiletini hissetmek rahat nefes almayı gün geçtikçe azaltmaktadır. Bu durumda işbirliği ve kârını Rus kesimi ile paylaşmaktan başka çare kalmayacağını görmek zor olmayacaktır. Sistemin yakın gelecekte değişmesi ağır çalışan bürokrasi ve genel yönetimin bütün devlet organlarında 10 yıla yakın sürede kemikleşmiş olması güçlü sinyalin habercisidir.
İnşaat piyasasının derinlerinde yer alan inşaata yönelik olan cephe sistemleri – temperli cam üretimi – zemin kaplama mamullerinin üretimi ve akla gelebilecek birkaç üretimi de Rusya sınırları içinde yapabilmek kalıcı olmanın bir yapıtaşı olacağını düşünmekteyim. Zira Rusya’da yukarıda belirttiğim ürünlerin piyasada yüksek kâr marjları ile üretilip satıldığını biliyoruz. İşte inşaat firmalarının olası kapitallerini üretime çevirip ve 2012 yılında kesinlikle artacak olan konut inşaatı piyasasında önemli avantajları sağlayacaktır. İşte süreklilik üretim ile yapılandırmanın bir anahtarı olmalıdır.
Sürdürülebilir planlamanın sonuçları olarak konut – otel ve buna benzer yaşam unsurlarının temel taşlarının orta vadede getirileri mümkün olduğunu şimdiden tasarlamak lazımdır.
Başarının sadece fotoğraf flaşı olmaktan çıkıp, başarı zinciri olarak devam etmesi, sürdürülebilir planlamanın (kadrolaşmanın zikzaklar çizmeden devam etmesi ve sadece yönetim kadrosunun değil operasyonel takımın da çekirdek olarak kalıcı olması ) sonuçları ile mümkün olacağını, parasını kaybetmeden önce görebilen şirket yöneticilerinin şirket sahip/lerini ikna ederek likiditelerini orta vadeye yayarak 2012 ve sonrasında büyük avantajlar yakalacağına eminim.
İnşaat piyasasının bugünlerde giderek daha az aktif olacağını görebilenler 2011 Nisan ayına kadar olan süreyi yeniden yapılandırma ile geçirip yeni bir enerji ile sürdürülebilir planlamanın temellerini atarak, kadrolarına sahip çıkmaları önemli artılar sağlayacaktır. Özellikle dizayn ofislerinin arttığı son yıllarda bu tip ofisler ile design – built konseptleri hazırlayıp, elinde kapital bulunduran developer firmalara pazarlamak da bir yoldur. Bu şekilde yeni bir yapılanma ile uzun süreli partner ilişkileri sağlanabilir.
Yukarıdaki çıkış noktaları inşaat piyasasında düşünülmesi planlanması ve şirket politikası olarak sürdürülmesi gerektiğini düşünenlerin sayısının artması ümidi ile… |
